Monday, February 11, 2019

The money machine

“As Goethe says: on top of the world, or in the depths of despair. Well I can’t get on top of the world without money. It’s all about money, my dear. Power and fame will follow.”
She smiled softly. Her plump lips looking more beautiful than ever.
“So you’re reading Goethe now? Since when? Anyway, tell me, how can you love someone for their money?”
“Look.” Alba leaned forward, her face serious all of a sudden. “First, I was just hanging out with Mondi, it was nothing serious and it’s in the past now. I love Nino and soon we are getting married. He hasn’t proposed yet, but I know he’s making big preparations for a huge wedding, he wants to surprise me. Secondly, my parents married ‘out of love’. My mother died washing clothes by hand, while my father spent his time drinking cheap booze at the neighbourhood bar. Relationships have nothing to do with love”
“You’re talking nonsense, of course they do!” Sara exclaimed, thinking of her own precious family. “It was different back then, you’re totally wrong. And more to the point, what is going on with The University of Intelligence? Why did that secretary lock me out?”
Alba leaned further forward and looked around her. Her voice changed to a soft whisper.
“Promise me you’re not going to write anything about this. Otherwise, I can’t protect you. If they catch you, they’ll ruin you. Take away everything you care about – even your son.”
“You’re threatening me again.”
“No, I’m warning you. Take me seriously. You’re dealing with dangerous people here.”
Sara wiped her clammy hands on her trousers and leaned in too.
“Tell me everything. I want to know everything. I won’t write about it, I promise. Sara placed the camera on the table. “Here are the pictures I took today. Delete them all, if you want.”
“The University of Intelligence is a money machine,” Alba said. “People with money pay for a piece of paper. Not all people are born smart, not everyone can get a university education and get a degree the way you did. The less fortunate have to buy their ‘brains’. Today, they can become lawyers, doctors, engineers without ever touching a book. They all have a degree from The University of Intelligence. This country is feeling the effects of a brain drain. A society with uneducated or poorly educated people with fake degrees worth nothing, which is why we’re doomed and heading for darkness.”
Alba sat back and laughed. “At least they are my only options until I get very rich or become a politician.”
“Alba, those doctors, engineers… people’s lives are in their hands.” Sara’s eyes were wide open
“That’s not my problem,” Alba smiled.
“How are you involved in this?”
“You know me. I’m always where the money is. Nino helped Mondi get the licence. It was a win-win situation for everyone involved.”
“So Nino knows that Mondi is your ex-boyfriend and he still agreed to work with him?”
Alba waved her hand in the air.
“When it comes to money, it’s easy to forget these trivial issues.”
She stood up. They said goodbye to each other but the affection they once shared was no longer there. Alba took the camera on her way out.
“Don’t forget to give me my camera back, I can’t afford a new one,” Sara shouted after her.
Alba didn’t look back, just waved goodbye and kept walking toward the exit. 

Thursday, December 13, 2018

E dashur "cantë"



E dashur ministre dhe ju të tjerat që i silleni rreth! Prej ditësh më vlon në shpirt një inat i madh, nga ato inatet që edhe pse i shpëlan me alkool gjatë ditës, nuk të iknin, madje vetëm sa të shtohen më shumë. Teksa rrotulloj gotën e mbushur me ujë, copat e akullit (nuk e di as vetë pse me kanë sjellë një gotë me akull në këtë të ftohtë), që tringëllijnë më kujtojnë takat tuaja të larta që bëjnë një zhurmë të cuditshme mbi asfalt. E kur ngre pak më shumë kokën, ju nuk jeni aty, por duket që edhe nga televizori unë e dëgjoj atë ecjen tuaj të pushtetshme. I shoh cantat tuaja të shtrenjta teksa bëjnë paradën e modës, sa në një krah, në tjetrin. E pra, cantat tuaja të shtrenjta, të dashura zonja, nuk më lënë të qetë. Më janë bërë si ngërc, që më ka zënë grykën. Rrufis kafenë time të hidhur dhe kujtoj se ato canta ju nuk i kishit më parë. E them me bindje se atëherë kishte raste që edhe flokët nuk ju rrinin aq bukur në mëngjes, pra dukej qartë që nuk kishit kaluar në parukeri me parë, ose kjo e fundit të jetë gdhirë në shtëpinë tuaj. E them me bindje se atëherë dukeshit më afër njerëzores, e jo si ato kukullat nëpër vitrinat e dyqaneve luksoze. E them me bindje sepse atëherë unë e mbaj mend që ju dhe të tjerat si ju, nuk e kishit një cantë të tillë. Sepse unë e di që ato canta ju ngjitën krahëve tuaj si me zamkë, sapo ju bëtë hapat e pare në shkallët e godinave ministrore. Sepse e di që për cdo njeri që morët në punë, rrasët nëpër xhepat tuaja – që më ngjajnë si shpella piratash – shuma të majme parash. Sepse e di që ato canta ju i keni fituar me pa të drejtë. Se fjala bie, përse një cantë të tillë nuk e ka mamaja ime, që punoi 25 vite në metalurgji? Eh, c’na hap plagë të vjetra do të thoni ju! Tani unë e kuptoj, që nëse nuk ke bërë dy fakultete, master, doktoraturë dhe më e rëndësishmja, nëse nuk ke vjedhur për t’i arritur të gjitha këto, nuk mund të zesh një post ministri/ministre, e për pasojë do të punosh në metalurgji. Pra, faji i nënës sime dhe i të gjithë metalurgëve – po bëhen 30 vjet që vetëm i gënjeni – ka qenë se nuk kanë ditur të vjedhin. Po e dashur mama, ti dhe shoqet e tua, nuk keni ditur të mashtroni, ndaj duhet t’i gëzoni një pensioni qesharak. 

Dhe meqë ra fjala tek pensioni, a e di ti e dashur ministre, i dashur minister/ kryeministër se sa është pensioni që keni caktuar për një njeri që i ka dhënë krom këtij shteti dhe ky i fundit e ka shitur ku i ka dashur qejfi dhe paratë i ka futur në xhepat e tij? A e di ti i dashur minister/ ministre/ kryeministër, sesa para merr një grua që gjithë jetën e saj punoi me tre turne? Do të thoni ju që ky është muhabet tjetër, e se duhet ta lë tani. E kuptoj fare mire që nuk ka lidhje me situatën dhe nuk duhet të dal jashtë kontekstit. Por, prit, a e di ti ministër/ ministre/ kryeministër se cfarë do të thotë t’i heqësh një fëmije natën e Vitit të Ri, babin dhe mamin nga tavolina e shtruar? Sepse unë e mbaj mend mirë kur ata coheshin nga tavolina dhe në orën 11 të natës niseshin për në punë. E kjo nuk ndodhi një vit, por të gjitha vitet që ne jetuam në një cati. E po kishim menduar atëherë, mami dhe babi po punojnë për një jetë më të mirë, të paktën kur të dalin në pension, do të rrojnë si mbretër. Epo nëse edhe ti i dashur ministër/ ministre/ kryeministër, po mendon tani, sic kam menduar unë dikur, po të them se e ke gabim. A e ke pyetur ndonjëherë veten se sa pension mund të marrë një njeri i tillë? Sigurisht që jo, sepse nëse do ta kishe pyetur, do të të vinte turp për cantat që mban në dollap. Turp?! Cfarë them dhe unë. Ti sigurisht që e di. 

Gjithësesi unë po ta kujtoj. Nuk po jap këtu shifrën e saktë, sepse ndoshta atëherë me të vërtetë do të vinte tup, se ndoshta për ty tani kaq kushton një gotë verë. Me një pension të tillë, që mamaja ime mori per here te pare kete muaj, nuk mund të blejë as një cantë të tregu Cam. Sepse nëse ajo e blen një cantë të tillë, atëherë nuk do t’i dalin paratë për të paguar dritat. Atëherë zgjidhja, e dashur mama, mos u ngoh në këto ditë të ftohta, por fiki të gjitha, fundja mbulohu, ka shtëpia batanije plot. Të duhen paratë mama, për të paguar ilacet dhe vizitat që bën sa herë shkon në spital. Ups, cfarë them dhe unë ilacet… Po sigurisht, se nëse ke punuar në metalurgji 25 vjet, ilacet duhet t’i kesh me thes. E shikon mama, sa gabim që ke bërë që nuk ke ditur të vjedhësh! Jo vetëm ti do të kishe një cantë të bukur, por do të kisha dhe unë. Ah, sa më qan syri për një Chanel Vintage. Sa ishte, 4200$?! Eh! Rrotulloj akullin në gotën e mbetur bosh dhe lë në tavolinën prej xhami, qindarkat e fundit të mbetura në portofol.

Tuesday, November 13, 2018

I dashur mik, e dashur mike


I/e dashur mik/mike,

Sot dua të të flas për librat. Jo se ti nuk e di cfarë janë librat, por thjesht të t’i kujtoj. Ti i sheh librat përditë; rrugës teksa shkon në punë, aty në trotuar, mbuluar me pluhur kur është verë, dhe me qese të ngjyrave të ndryshme, në vjeshtë e dimër. I dashur mik, a e dije se librat janë të urtë e të mencur?! Librat janë edhe të sjellshëm, madje edhe më të sjellshëm sec mund ta kesh menduar ti. Ata nuk të gjykojnë dhe as nuk të përqeshin. I dashur mik, a e ke vrarë mendjen se kur ka qenë libri I fundit që të kanë zënë duart – nuk po flasim këtu librat e shkollës, apo ato të fëmijëve, që nga halli duhet të përplasesh me to. I dashur mik/mike, a e ke menduar ndonjëherë se duke lexuar një libër ke mundësi të shkosh nga divani yt i ndenjes në një vend tjetër, ndoshta dhe në një tjetër planet?

I dashur mik/ mike do të të këshilloja – natyrisht nëse do të më dëgjoje: Lexo sa më shumë libra dhe jeto sa më shumë jetë. Përdori ato si urë, atostradë, anije, nëndetëse dhe shko e vizitoje botën. Ajo është falas për ty. Mjafton ta tërheqësh prej rruge.
I dashur mik/ mike,
Mos ki frikë! Libri është miku yt më i mirë; vërtet ka shumë fjalë, por ato janë pa zë. A e ke menduar ti i/e dashur mik/mike, se sa pak flasim ne për librat? Nuk besoj se të ka rënë në sy. Në fakt, tani që po të shkruaj ty, po kujtohem edhe vetë se sa pak flasim ne për librat dhe sa pak lexojmë! Një herë në vit – vetëm një javë, vetëm gjatë panairit të librit – është shumë pak, kaq nuk mjafton! Më thuaj, i/e dashur mik/mike, kur ka qenë hera e fundit që ke folur për një të tillë? Ndërsa unë i/e dashur mik/mike, flas shumë për librat, aq shumë sa njerëzit kanë filluar që të mërziten prej meje. “Ohu, ajo flet vetëm për libra”, – thonë.  Ndaj i/e dashur mik/ mike, kam hequr dorë nga e folura. Tani preferoj të hesht dhe të shkruaj më shumë. Ndoshta një ditë; dikush, dikur, diku, do t’i bie ndërmend të lexojë më shumë. Dhe aty patjetër do të jem dhe unë.

Më poshtë po ju sjell ndërmend një poezi të Siegfried Sassoon:

Books; what a jolly company they are,
Standing so quiet and patient on their shelves,
Dressed in dim brown, and black, and white, and green
And every kind of colour. Which will you read?
Come on; O do read something; they're so wise.
I tell you all the wisdom of the world
Is waiting for you on those shelves; and yet
You sit and gnaw your nails, and let your pipe out,
And listen to the silence.

Nëse keni arritur deri këtu atëherë urime! Ju mund të shikoni dhe Listën e librave të mi, të lexuar gjatë këtij viti. Jeni të lirë të shtoni listën tuaj. J

1 Berlin – James Patterson
2 Jack & Jill – James Patterson
3 Shakaja – Milan Kundera
4 Nate e dite – Virginia Woolf
5 The picture of Dorian Gray – Oscar Wilde
6 Anabela – Adela Caushllari
7 11 minutes – Paolo Coelho
8 Tha launch book – Sanyin Siang
9 Alchemist – Paolo Coelho
10 Sarah – Alfred Peza
11 Husband’s secret – Liane Moriarty 
12 Kafka on the shore – Haruki Murakami
13 The Wind-Up Bird Chronicle – Haruki Murakami
14 Norwegian wood – Haruki Murakami
15 The President is missing – James Patterson & Bill Clinton
16 The Origin – Dan Brown
17 The Sister – Louise Jensen
18 Oh! What a Pavlova – Isabella May
19 Rage of Angles – Sidney Sheldon
20 Y is for Yesterday – Sue Grafton
21 The 10th Anniversary – James Patterson

Rilexim për të tretën herë:
1 Qyteti I fundit – Petro Marko
2 Harku I Triumfit – Remark
3 The Trial - Kafka
4 Nothing last forever – Sidney Sheldon

Në proces leximi:
1 Mos më lër të shkoj Kazuo Ishiguro
2 In the Mids of Winter – Isabel Allende

Ju lutem mos me urreni! ;)

Sunday, November 4, 2018

A fragment of life...



She started smoking – a lot. So much that she now had yellow nicotine stains on her fingers and fingernails. For the first time in her life, Sara was having mixed feelings about her love for her work. Journalism, writing in general, was all she had ever dreamed of, though she had to find a way to escape. Every morning she promised herself that she would never set foot again in that horrible place, but by evening she’d forget everything. And yes it was true, news about culture was indeed scarce.
Maybe Andi was right.
"Hey Sara, do you have any news for us?” Her colleague Petrit had appeared beside her computer. He stared down at her while cleaning his teeth with a twig.
“I saw you walking around the National Theatre yesterday. I really felt sorry for you. Such a shame, a beautiful girl like that walking around the streets of Tirana with no purpose. Did you notice all those old men staring at you? Well, well Sara, that’s far too much excitement for these old men. I thought. I hope they took their heart pills!”
She looked up at him but didn’t answer. It was always better to say nothing.
“Give it up already, young lady,” he continued. “Can’t you see you’re not getting anywhere with the Culture News? You can barely make ends meet with your salary." 
“How do you know what my salary is?” Sara almost screamed, hating the fact that her face was burning up again.
He laughed. “Oh come on, everybody knows how little you earn. It's no secret that you’re the most underpaid employee here. Now, if you’re nice to me, and you know what I mean by that, I’ll be sure to put in a good word for you with the boss.”
Petrit was in front of her now, his right hand twirling a lock of her hair that had fallen loose on to her shoulder. Sara stood up, pushing his hand away and walked so quickly towards the toilets that she was almost running.
Hiding in a cubicle she fought to stop her tears from falling. She was tired of the men in her office: she hated Petrit circling around her all the time. It was quite obvious that his life was hell. Even worse than Sara’s. Petrit spent most of his time at the office: he would go home when his wife and their daughters were already asleep and left before they’d wake up. Sara knew, everybody did. She had seen other colleagues sitting on his lap, but Sara was never going to be one of them.
How is any of this my fault? she thought, rubbing her eyes with the cuff of her blouse. She needed to find a way to break out of the trap her life had becomeI can’t even tell Sokol. He’d kill him, or get killed. There is no escape from this hell. But then, if I quit my job now, I will be in the same shit I was in two years ago.
Sara hated to admit it, but she was never going to find a decent job unless she asked her friend Alba for help. And that was the last thing she wanted to do... 

Thursday, October 18, 2018

Një mijë e një copëza jete...


Një erë e marrë ju përplas në fytyrë, sapo ai mbylli derën e jashtme të shtëpisë. Fytyra ju bë dhe më e kuqe sec e kishte zakonisht e, flokët megjithëse të shkurtra, ju ngritën përpjetë. Një shi i imët nisi të shtrohej mbi shpatullat e tij, duke bërë që xhupi i hollë që mbante veshur, të dukej si i palarë. Ai rrasi duart në xhep dhe eci drejt stacionit të metrosë. Bëri dy hapa prapa, për të mos u përplasur me një bicikletë që i kaloi pranë me një shpejtësi të cuditshme, dhe u mbush me frymë. Sytë i ishin errur më shumë atë ditë. Ndjenja e dështimit e kishte mbërthyr më fort se here tjetër. Atë ditë nuk do të kthehej mbrapsh, sic kishte bërë shumë mëngjese të tjera. U afrua në buzë të shkallëve që e conin nën dhe. I zbriti ato thuajse me vrap e kur shiun e kishte lënë pas krahëve, ndaloi dhe shkundi shpatullat. Ju dha një të lëmuar me dorë flokëve të laguar, që më shumë ngjanin me rrënjët e një peme plake. Trupi ju mbush me mornica, nga maja e kokës, deri tek gishti I vogël i këmbës. Xhupi i zi që mbante veshur, ishte tepër i hollë, për t’i bërë ballë atij të ftohti. Psherëtiu, dhe kërciti gishtat.  Ju kujtua se ishte fund shtatori, dhe në vendin e tij njerëzit ende bënin plazh. I ishte krijuar bindja se në atë pjesë të Evropës kishte vetëm një stinë dhe vetëm dimër. Vera thuajse nuk njihej, ose dhe në ditët që shfaqej tek- tuk; ishte e shkurtër, e lagët dhe gënjeshtare. Edhe nëse kishte diell, ai ishte gjithmonë më dhembë, sic kishte qenë atë mëngjes kur ai doli nga shtëpia. Llogariti paratë që kishte në xhep dhe bleu një biletë vetëm vajtje. Në darkë i duhej të kthehej sërish në qytet, por deri atëherë kishte kohë dhe nuk dihej se cfarë do t’i sillte dita. Të paktën deri në darkë do të kishte edhe pesë euro të tjera më shumë në xhep. I kishte bërë llogaritë që drekë nuk do të hante.

Në stacionin e metrosë në Beurs, ishte ngrohtë, ai hoqi xhupin e laguar dhe e mbajti poshtë krahut. Metroja i ndaloi para këmbëve të tij; sic ishte e shkruar me saktësi në ekranët e shumtë: as një minutë më vonë, as një shpejt. Cdo gjë ishte aq e saktë në atë vend, sa atij i shkaktonte një lloj frikë të cuditshme. “Dreqi ta hajë!” mendoi. Si mund të jetë cdo gjë kaq e saktë?! I hodhi një sy metrosë që ishte mbushur plot. Njerëzit kishin zhytur kokat e tyre nëpër aparatet smart phone, dhe dukeshin sikur jetonin në një tjetër planet. Por, sapo metroja ndaloi, ata zbritën me po të njëjtën saktësi të cuditshme. Ngritën përpjetë jakat e xhakatave, nxorën cadrat – e dinin fare mire se cfarë I priste jashtë - dhe iu drejtuan daljes. Ishte mëngjes herët dhe ata të gjithë shkonin në punë; përvec tij. Shkoi gishtat në flokët e tij të shkurtër e të laguar, dhe përtypi me inat camcakëzin që mbante në gojë, aq fort sa nofullat filluan t’i dhembin. Mori një letër, nxori camcakëzin e palosi brenda saj dhe e mbajti në dorë. Sa më shumë që distanca me Hagën afrohej, zemra e tij rrihte në një ritëm të pakontrolluar. I duhej ai vend pune. Kishte më shumë se dy vjet qe kishte vënë këmbën në atë vend dhe gjërat nuk po ecnin ashtu sic duhej. Fërkoi pak mjekrrën dhe u gëlltit. Një lëmsh i mbushur me ndjenjë faji po i zinte frymën që kur ishte larguar nga shtëpia. Po fundi i fundit, c’faj kishte ai që shkolla e tij as hahej, e as pihej në ato anë të Evropës. Sa shumë kohë i kishte kushtuar, sa me shpirt e pasion kishte punuar në Akademinë e Arteve në Tiranë. Por që ditën që u largua nga Tirana, ishte sikur ta kishte bërë shuk diplomën e tij dhe e ta kishte hedhur në wc, duke e shpëlarë dhe me ujë madje. Sytë ju mbushën me lot, kur kujtoi skulpturat që kishte vendosur një natë më parë në qilar. I duhej të lirohej dhoma në të cilën ato rrinin dikur. Prej dje, në dhomën e vogël kishte zënë vend një krevat i vogël bebi, një komo, një karrige e shumë lodra të ndryshme. Nuk besonte se fëmijës së tyre të porsalindur do t’i duheshin ato, por përderisa e shoqja kishte ngulur këmbë që duheshin, ai nuk kishte bërë zë. Ndërsa skulpturat e tij - të madhësive të ndryshme - rënkonin në ërrësirë, në qilar. Gjjithë natën nuk kishte fjetur i qetë, i dukej sikur dëgjonte klithmat e tyre. “Ua, shtyhu pak, më vrave”, - i thoshte skulpturat e Afërditës, Erosit.  Solli ndërmend sesi i kishte dale gjumi nga këto klithma që kishte ëndërruar, kishte qëndruar ashtu për pak minuta i ulur mbi krevat mbajtur me bërryla. Më pas kishte zënë kokën me jastëk dhe ashtu e kishte gdhirë mëngjesi. “Ja kështu vdes arti,” i tha vetes dhe rënkoi. Zbriti me përtesë nga metroja, sikur po bënte një gabim që kishte ardhur aty, dhe ju trajtua stacionit të tramvajit. U ul sërish në një stol, kësaj rradhe të kuq, në fund të tramvajit që nisi të gjarpërojë në rrugët e Hagës. “Cfarë do t’ju them: që kërkoj punë, cfarëdo që të jetë. Apo do t’ju them se kur rashë në dashuri me një grua, thjeshtë e desha, sic një njeri mund të dashurojë, dhe nuk e pyeta se c’pasaportë kishte, as s’e ku jetonte. Sa të thjeshta janë gjërat në letër!”, mendoi. Rrudhi pak vetullat dhe nisi t’i fliste sërish mendjes së tij: “Punë e madhe se do të lashë pjatat, mund të pastrosh dhe dyshemenë, mjafton të keshë një punë, mjafton të kesh një qëllim kur të zgjohesh në mëngjes. Ndoshta një ditë skulpturat e mia do të shohin dritën e diellit, ndoshta im bir, do të krenohet me mua, por tani më duhet kjo punë. Më duhet gjithcka që mund të fitoj dy para, gjithcka që të më pengojë që të mos bëhem alkoolist… Ndoshta një ditë do të ringrihem, po ndoshta si Feniksi.” Vuri buzën në gas tek ju kujtua ai libër. Qeshi për herë të parë atë mëngjes. Tramvaji ndaloi në stacionin Wagenaarweg. Ai u ngrit, shtrëngoi pak nofullat dhe zbriti…

Tuesday, October 2, 2018

Grimca jete...


Dielli ishte zhytur me kokë në fund të detit, kur ajo zuri vend në një tavolinë boshe në atë lokal të vogël; pothuajse të harruar nga pjesa tjetër e qytetit. Prej vitesh e kishte shmangur qëllimisht atë vend, nuk kishte pasur guximin e duhur për të vënë këmbën aty, por tani kishte ardhur koha për t’u ndarë përfundimisht nga e shkuara. Sytë e mbushur me lot i kishte fshehur pas syzeve të diellit, që megjithëse dielli kishte perënduar, ajo nuk kishte ndërmend t’i hiqte. Flokët e zeza - të lëmuara - i dilnin jashtë kapelës së madhe bezhë, që mbante mbi kokë. Pasi vuri cantën e saj të vogël, mbi tavolinë, porositi një “Chivas Regal” me akull, dhe mori frymë thellë. Sa kohë e gjatë kishte kaluar!
Kishte qenë vajzë e vogël atëherë kur në një natë pa yje, disa njerëz të panjohur e nxorën në anën tjetër të detit. Iu kujtua frika dhe ankthi, kur skafi cante detin dhe errësirën e natës për në një tokë të huaj. Ajo nuk e kishte kuptuar kurrë se përse e ëma e shiti. E kishte parë me sytë e saj shukun me para, që ajo kishte mbajtur në duar, përpara se ta vishte e ta bënte gati për rrugë. Sara mbylli sytë dhe shtrëngoi dhëmbët. Tundi pak gotën e chivas dhe i mbajti veshë tringëllimës së akullit tek përplasej fort me gotën. Edhe ajo i ngjante pak asaj copëze të vogël akulli. Gjithë jeta e saj ishte përplasur brenda disa mureve të frikshme, të kujtesës së saj. Ishte mundur me kot ta fshinte atë natë. Ishte mundur më kot ta hiqte nga mendja fytyrën e saj; ndoshta dhe ta falte. Ishte mundur më kot t’i thoshte vetes se e ëma e kishte bërë atë veprim nga varfëria. Ndoshta me paratë që kishte fituar nga shitja e saj, e ema kishte shtyrë edhe një muaj më tepër. Po pse nuk kishte shitur motrën tjetër, pse pikërisht atë?! Ndoshta familja franceze që e birësoi kishte dashur pikërisht Sarën. Pyetja: përse mua? ja nxirte gjumin  pothuajse cdo natë.   
Psherëtiu dhe një herë, dhe zgjati dorën drejt cantës. Mori prej aty një paketë dhe me gishtat e saj të e hollë, e plot delikatesë, tërhoqi një cigare. Flladi i lehtë që kishte nisur të frynte atë buzëmbrëmje, nuk e linte cakmakun e saj të ndizej. Vetëm nëpër libra era luan me flokët e vajzave, në jetën e saj era gjithmonë bënte prapësi. Edhe atë natë kur ajo kishte hipur në skaf frynte një erë e cmendur…
E vuri cigaren mes buzëve, mblodhi duart grusht për të zenë erën, dhe më në fund ajo nisi të bëjë pak dritë.  Avash, avash, si një kancer që merr jetë, edhe cigarja e saj filloi të nxjerrë tym. E thithi dy - tri here, dhe më pas një re tymi doli prej mushkërive të saj. Me sytë që nuk ja ndante detit, rrotullonte disa herë gotën e chivas që mbante përpara.
Kafeneja e vogël filloi të mbushej plot, por askush nuk i hidhte sytë drejt saj; askush nuk e njihte. Me një lëvizje instiktive, Sara ngriti dorën e djathtë mbi kokë dhe rrasi dhe më fort kapelën pas kafkës, e cila në ato moment dukej se do t’i cahej me dysh. Kishte pasur fatin e mirë që trafikantët e dorëzuan në familjen e kërkuar, po sikur ta kishin lënë në rrugë, po sikur t’i kishin shitur organet? Po sikur.... Si nuk i mendoi të gjitha këto nëna ime? Shtrëngoi edhe një herë fort, gotën e cila desh u bë thërmija. Porositi dhe një tjetër dhe nuk ja ndau sytë një vajze të vogël që luante me dallgët dhe qeshte sa fuqi të kishte. Ajo luante pikërisht aty, në atë vend ku asaj i kishte shkelur këmba për herë të fundit në tokën e saj.
 Një zë i njohur, që vinte nga prapa krahëve, e thirri vajzën e vogël që të kthehej. Sara kishte 40 vjet që nuk e kishte dëgjuar atë zë. Ktheu pak kokën mbrapa, si për të rregulluar xhaketën e hollë që kishte varur mbi karrige dhe ndeshi sytë e saj. Katër tavolina e ndanin, atë që e kishte ndarë një jetë. Për një cast sytë e Sarës ndaluan mbi të, por e ëma nuk e njohu. Eh, si mund ta njihte? Zemra i rrahu fort sërish, si atë natë, në atë vend. Trupi ju dridh. Flokët e saj të bardhë, i binin mbi ballin e mbushur me rrudha. Sytë e saj nuk ishin me ato që Sara mbante mend. Këmisha që ajo mbante veshur, tregonte që ishte larë kush e di sa here. Nga fundi i zi, i dukeshin këmbët, nga ku damarët e bërë blu, dukej se nga momenti në moment do t’i canin lëkurën. Duart i dridheshin, sa herë ngrinte, drejt buzës së vyshkur, filxhanin e kafesë. Sara u kthye drejt gotës së saj, fshiu dorën e bërë me djersë në pantallonat e saj të shkurtra dhe bëri sikur kapi një letër që i kishte rënë në tokë. Kishte bërë kaq shumë kilometra për ta falur atë grua, por në ato caste nuk e kishte forcën e duhur. Sytë ju errën dhe toka ju rrotullua. Humbi ekuilibrin dhe u shemb përdhe. Hapi pak sytë dhe pa një dorë të rrudhur mbi ballë. Qepallat ju rënduan dhe i mbylli prapë. “E zeza c’pati? Ka pirë shumë. E njeh njëri? Jo. Duket si e huaj, do ta ketë nga dielli”, - dëgjonte ajo zërat që gumëzhitin sipër saj. Një zhurmë sirene sikur i vinte nga botë tjetër. Prej atij casti nuk mbajti më mend asgjë. 

Monday, September 24, 2018

Grimca jete


Megjithëse dritarja ishte e hapur nga të dy kanatet e saj, gjithcka futej brenda, ishte vetëm një avull përvëlues, i përzier me djersë. Një freskuese në fund të dhomës së vogël, improvizuar si një redaksi lajmesh, më shumë bënte zhurmë sesa fresk. Sara tundi pak kokën mbrapa, si për të larguar flokët që i kishin zënë qafën dhe ngjiti shkallët e ndërtesës dykatëshe, pa e hedhur vështrimin as majtas e, as djathtas. Mbajti frymën që të fuste barkun pak brenda, e kështu mund të kalonte me lehtësi - pa prekur askënd - mes hapësirës boshe që krijonin karriget e shumta, të vendosura në kurriz me njëra tjetrën. U clirua më në fund kur u gjend para kompjuterit të saj, që si për dreq ndodhej në fund të dhomës. Ishte fund shtatori, por vera kishte lëshuar rrënjë aq fort, sa nuk kishte ndërmend të lëvizte. Ajo bëri një “uf”, a thua se vapa do të bëhej më e përballueshme, dhe më dorën e majtë - që kishte të lire - lëvizi një grumbull letrash që ndodheshin në anën e kompjuterit të saj. Bëri pak vend për gotën e bardhë plastike, mbushur deri në buzë me kafe. Nuk mbante mend sa kishte pirë deri në ato momente, por edhe të hiqte dorë nga zakoni i saj nuk ishte aq e lehtë. Hoqi cantën që varej në supin e krahut të djathtë dhe më në fund u ul. Fërkoi duart me njëra - tjetrën, sikur mendimet t’i buronin prej aty, dhe ju drejtua ekranit të bardhë. Me byrrala mbi tavolinën e punës, mjekrrën futur në duart e bëra grusht, Sara ja nguli sytë ekranit të kompjuterit dhe nuk arrinte të shkruante qoftë edhe një rrjesht; as edhe një fjali të thjeshtë. Prej ditësh qarkullonin zëra se dy gazetaret e reja do të hiqeshin nga puna, kështu do të merrnin dy të tjera, të reja; pa eksperiencë, të cilat do të kalonin nëpër të njëjtin fat: do të rropateshin sa në një cep në një tjetrin dhe do të paguheshin më pak nga të gjithë. Ajo e dinte që ishte njëra prej tyre. Shfryu me inat dhe kaloi prapa veshit një tufë flokësh, që i binin mbi sy. Shkroi një fjali e fshiu, shkroi dhe një tjetër e prapë e fshiu. Rrudhi pak buzën dhe mori në dorë gotën e kafesë. Gota ende nuk kishte prekur buzët e hapura, që prisnin lëgun magjik, kur dëgjoi një zë prapa veshit: Sillu mirë me mua dhe askush nuk do të heqë nga puna! Nuk e ktheu kokën, e dinte fare mirë kush ishte. Të dridhura i mbuluan trupin e lagur nga djersa. Bëri sikur nuk dëgjoi asgjë dhe hodhi prapë flokët mbi fytyrë, për të zënë sërish veshin. Në atë vend ishte më mirë të mos dije dhe të pretendoje që nuk dëgjoje asgjë. Nxori nga canta një nga ato letrat e lagura dhe fshiu djersën që i pikonte poshtë vetullave. Vuri kafen ne tavolinë, u ngrit, lëmoi pak me dorë - për t’i hequr rrudhat - fundin blu, me ca lule kafe në formë gonxhesh të mëdha, dhe u nis drejt zyrës së shefit. Ai ankth duhej të mbaronte! Nuk mund të kalonte as dhe një minutë më tej. Dera ishte e hapur dhe një grumbull mizash vlonin në hyrje, por as ato dukej se nuk tentonin të futeshin brenda. Ai, i gjithëpushtetshmi, ishte ulur në karrigen e tij me rrota, ndërsa këmbët i mbante të ngritura mbi tavolinë. Sarës po i dridheshin gjunjët, e zemra po i rrihte fort, sikur do t’i dilte vendit. Cfarë do t’i thoshte? Po sikur ato që kishte dëgjuar të ishin vetëm thashetheme? Nuk pati më kohë të kthehej pas, ai e vuri re dhe ja bëri me shenjë të priste. Në cdo skenar të mundshëm, Sara ishte e humbura. Ajo dinte dy gjuhë të huaja; kishte lexuar katër vëllimet e “Lufta dhe Paqja”; kishte mbrojtur temën e diplomës me dy romanet e Dostojevskit; kishte qarë shumë për Fabricion te "Manastiri i Parmës", por asgjë nga aty nuk pinin ujë ,në atë ambjent grenxash. E dinte që diplomën për inxhinieri, që Ai mbante të varur në mur, e kishte blerë për pak para. Ai kishte miq të fuqishëm në politikë, nga ata me qafë të trashë dhe që lënë orat ‘Rolex’ për bakshish, ndërsa Sara nuk kishte asnjë. Ai kishte një shtëpi në Tiranë dhe një në bregdet, ndërsa Sara mezi paguante qiranë; edhe atë duke e ndarë me kolegen e saj. Ai kishte një makinë ‘Audi’ edhe e shoqja dhe e dashura e tij, kishin nga një të tillë. Sara shkonte dhe vinte në punë me atobusin e unazës. Ai kishte.... Dora e tij e madhe, që u valëvit në ajër si zog që ka humbur drejtim, ja ndërpreu në mes mendimet. “Sa mirë që erdhe vetë, mbaro c’ke për të bërë për sonte dhe nesër është më mirë të mos dukesh më këtej. Ah, se mos harroj, thuaja dhe shoqes tënde. Nesër në vendin tuaj do të punojnë dy vajza të tjera”. Sara kafshoi buzën në tentativë për të ndaluar lotët. “Po...pse...,” u gëlltit ajo dhe fjalët e saj u mbytën. “Të lutem, mbylle derën kur të dalësh”, - i tha ai pa asnjë emocion në fytyrën e tij të kuqerrëmte dhe nisi të luante me telefonin e tij, model i fundit. Ajo qëndroi ashtu për disa sekonda, dhe me hapa të avashtë mori rrugën për të ikur. Ndaloi në derë, mblodhi dorën grusht e, u kthye dhe një herë në drejtim të tij: “Një ditë...”, dhe fjalët i mbetën sërish në grykë. Mjekrra ju dridh dhe asnjë pjesë e trupit nuk po bindej më. Doli jashtë dhe mbylli derën, sic ja dhanë porosi. Ndaloi në krye të shkallëve dhe u ul. Këmbët i kishte aq të dobëta se nuk e mbanin për të bërë hapa më tej. Kjo ishte puna e tretë që kishte humbur brenda 6 muajve. Kishte një mal me borxhe dhe qiranë në fund të muajit për të paguar. Kishte minimizuar të ngrënët. Të dalurat nëpër klube ishin harruar. Ajo rronte pothuajse vetëm me kafe, e megjithatë, ajo e donte atë punë. Një zë i brendshëm, që po vinte duke u shuar dita ditës, i thoshte që duhej të qëndronte në atë profesion; ishte gjithë jeta e saj. Por pasioni nuk i paguante dot faturat. “Po tani o Zot, cfarë të bëj? Të iki dhe unë nga ky vend”? i vinte të ulërinte. Fshehu  kokën mes duarve të saj dhe qau pa zë.